Cukrzyca a zęby – jak choroba metaboliczna może wpływać na zdrowie jamy ustnej?
Cukrzyca to choroba metaboliczna, która oddziałuje na cały organizm. Zwiększone stężenie glukozy we krwi niekorzystnie wpływa również na zdrowie jamy ustnej. Jednocześnie wywołane przez ten stan procesy zapalne w obrębie jamy ustnej mocno utrudniają stabilizację stężenia glukozy we krwii. Dowiedz się, jak cukrzyca wpływa na zęby oraz dlaczego regularna opieka stomatologiczna i staranna higiena jamy ustnej są tak ważne dla chorych na cukrzycę.
Zapach z ust przy cukrzycy
W przypadku źle kontrolowanej cukrzycy, gdy organizm zaczyna spalać tłuszcze zamiast glukozę, dochodzi do wytwarzania ciał ketonowych. Jednym z nich jest aceton, który wydalany jest również przez płuca. To właśnie od niego pochodzi słodkawy lub owocowy zapach z ust mogący sugerować kwasicę ketonową.
Za przykry zapach z ust osób z cukrzycą mogą odpowiadać też choroby przyzębia. W przebiegu zapalenia przyzębia dochodzi do rozpadu tkanek oraz rozwoju bakterii beztlenowych produkujących lotne związki siarki odpowiedzialne za halitozę. Dlatego osoby z cukrzycą powinny dbać o skuteczne leczenie chorób przyzębia i regularną kontrolę stanu jamy ustnej. Nieleczone zapalenie przyzębia może nie tylko nasilać nieprzyjemny zapach z ust, ale także utrudniać kontrolę glikemii. Metaliczny posmak i nawracająca grzybica jamy ustnej (kandydoza)
Pacjenci z cukrzycą zgłaszają zmiany w odczuwaniu bodźców smakowych, w tym metaliczny posmak w ustach. Ponadto zwiększone stężenie glukozy w ślinie stanowi idealne podłoże dla namnażania drożdżaków Candida albicans. Badania wykazują, że zarówno pacjenci z cukrzycą typu 1, jak i 2 są niemal jednakowo narażeni na zakażenie tym patogenem i rozwój infekcji grzybiczych. W obu grupach stężenia hemoglobiny glikowanej HbA1c były znacząco podwyższone, co potwierdza ścisły związek kandydozy z kontrolą glikemii.
Leczenie stomatologiczne a cukrzyca – o czym musi wiedzieć dentysta?
Leczenie chorób przyzębia przekłada się na poprawę kontroli glikemii. Jedna z metaanaliz obejmujących 456 pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2 wykazała, że leczenie periodontologiczne prowadzi do średniego zmniejszenia stężenia hemoglobiny glikowanej HbA1c o odpowiednio 0,4 - 0,6% [1].
Przed każdym zabiegiem chirurgicznym należy zmierzyć stężenie glukozy we krwi pacjenta. Przyjmuje się, że bezpieczny zakres dla przeprowadzenia zabiegu wynosi 100–200 mg/dl. Gdy stężenie glukozy przekracza 200 mg/dl, konieczne jest odpowiednie postępowanie przed przystąpieniem do zabiegu.
Ważną kwestią jest również znieczulenie miejscowe. Przed każdym zabiegiem wymagającym znieczulenia należy koniecznie poinformować lekarza o cukrzycy i przyjmowanych lekach. W przypadku dłuższych zabiegów konieczny jest monitoring glikemii – co około 60 minut. Dentysta musi być przygotowany na wystąpienie hipoglikemii w gabinecie stomatologicznym. Aby jej uniknąć, pacjent powinien zjeść posiłek przed wizytą i mieć przy sobie źródło węglowodanów.
Opóźnione gojenie ran u osób z cukrzycą to jeden z głównych problemów w gabinecie stomatologicznym. Badania dotyczące gojenia się ran poekstrakcyjnych wykazały, że u pacjentów z dobrze kontrolowaną cukrzycą gojenie przebiega porównywalnie do grupy osób zdrowych. Jednak u osób ze źle kontrolowaną cukrzycą ryzyko powikłań i opóźnionego gojenia jest znacząco większe. Znane są także przypadki wystąpienia masywnych infekcji jamy ustnej po zabiegach u chorych ze źle kontrolowaną glikemią [1].
Warto podkreślić, że część pacjentów chorujących na cukrzycę nie ma świadomości powagi powikłań w jamie ustnej. Ich edukacja w zakresie zdrowia jamy ustnej jest równie istotna, co edukacja żywieniowa.
