Ścieranie zębów

Wraz z erozją, tarciem i abfrakcją – czasem jednocześnie – ścieranie zębów jest jedną z patologicznych przyczyn zużycia zębów. Jest ono spowodowane ocieraniem się zębów o substancję lub przedmiot pochodzący z zewnątrz. Jest to więc zużycie mechaniczne, a nie jest fizjologiczne. Ścieranie zębów prowadzi w końcu do nadwrażliwości zębów, ponieważ odsłonięta zostaje zębina. Nieleczone może prowadzić nawet do utraty zębów. Dlatego szybkie rozpoznanie tego problemu ma ogromne znaczenie, gdyż umożliwia wczesne wdrożenie leczenia korekcyjnego w celu ochrony uszkodzonego zęba.

Jak rozpoznać abrazję zęba?

Objawy abrazji zęba są trudne do rozpoznania. Dzieje się tak dlatego, że zużycie przebiega cicho i bezobjawowo. Zwykle to dentysta informuje pacjenta o tym, że występuje u niego abrazja, ponieważ jest ona stosunkowo niezauważalna (z wyjątkiem ciężkich przypadków). Charakteryzuje się jednak następującymi objawami:

• wgłębienie w kształcie litery V na szyjce zęba (tj. w miejscu, gdzie dziąsło styka się z zębem), które jest ciemniejsze od reszty zęba;
• recesja dziąseł bez płytki bakteryjnej, kamienia nazębnego lub zapalenia dziąseł;
• na dotkniętych chorobą zębach szkliwo staje się idealnie gładkie i błyszczące, a zębina wydaje się wypolerowana.
• powtarzająca się nadwrażliwość zębów, zwłaszcza w wyniku kontaktu z gorącymi lub zimnymi pokarmami albo napojami.

Ponieważ abrazja zęba jest często diagnozowana tylko przez dentystę, należy odwiedzać go co najmniej dwa razy w roku, aby w razie potrzeby mógł wdrożyć odpowiednie leczenie.

Co powoduje abrazję zęba?

Do abrazji zęba dochodzi w wyniku wielokrotnego ocierania się zębów o substancje zewnętrzne lub przedmioty. Przyczyny to m.in.: 

• zbyt intensywne szczotkowanie zębów lub używanie szczoteczek o twardym lub średnim włosiu, które powodują urazy zębów i dziąseł;
• stosowanie past, które są zbyt ścierne lub wielokrotne używanie sody oczyszczonej do mycia zębów;
• problemy behawioralne, takie jak onychofagia (obgryzanie paznokci) lub gryzienie długopisów;
• palenie fajki;
• noszenie kolczyków, które stykają się z zębami, np. na języku;
• nawyki wyrabiane w trakcie pracy: stolarze i stolarki trzymają w buzi gwoździe, szwaczki i krawcowe wkładają szpilki do ust;
• noszenie ruchomych protez zębowych zastępujących brakujące zęby; zatrzaski dotykają zębów, a ruchy podczas żucia powodują tarcie, które z czasem prowadzi do abrazji.

Jakie metody leczenia są dostępne w przypadku abrazji zęba?

Jeśli abrazja zęba jest we wczesnym stadium, stomatolog pokryje odsłoniętą zębinę żywicą kompozytową w kolorze zęba. Pozwoli to ukryć problem i poprawić estetykę oraz ochronić zębinę przed nadwrażliwością. Jeśli abrazja jest zaawansowana, lekarz może być zmuszony do założenia korony protetycznej. Konieczne może być nawet wykonanie leczenia kanałowego. Jeśli ekstrakcja zęba jest nieunikniona ze względu na stopień abrazji, dentysta będzie musiał zastąpić go koroną protetyczną, implantem lub mostem w celu zachowania pozycji pozostałych zębów. 

W jaki sposób można wzmocnić szkliwo zębów?

Aby zapobiec postępowi abrazji, konieczna jest zmiana nawyków, które ją spowodowały. Leczenie psychologiczne może okazać się konieczne, jeśli starcie zęba jest wynikiem problemów emocjonalnych lub behawioralnych. Bezwzględnie konieczna jest remineralizacja szkliwa, aby je wzmocnić niezależnie od przyczyny. W tym celu zaleca się codzienne stosowanie past do zębów z fluorem. Dentysta może również zastosować lakiery lub żele z fluorem. Może też przepisać alignery zawierające produkty uwalniające biomateriały lub pochodne kazeiny (białka mleka), bogate w wapń i fosforan, które pomagają w remineralizacji struktury molekularnej szkliwa i zębiny.