Dlaczego u ludzi rozwija się owrzodzenie jamy ustnej?

Owrzodzenie jamy ustnej to dość tajemnicza zmiana chorobowa – do dziś naukowcy nie są w stanie ustalić dokładnych przyczyn. Dowiedz się, jakie czynniki wpływają na występowanie wrzodów.

Zaktualizowano dnia 16.09.2025, zatwierdzone przez dyrektor medyczny.

Wrzody w jamie ustnej

Owrzodzenia jamy ustnej, mimo że są całkowicie łagodne i zwykle znikają same w ciągu 10 dni lub szybciej, są nieprzyjemne, a czasem bardzo bolesne. Dokładna przyczyna ich powstawania nie jest jeszcze znana. Zasadniczo pojawiają się one w miejscu niewielkiego urazu i są przejawem reakcji immunologicznej organizmu. Chociaż przyczyna nie została jeszcze wyjaśniona, istnieją czynniki, które wydają się tłumaczyć występowanie wrzodów w jamie ustnej. Znajomość tych czynników jest zatem doskonałym sposobem zapobiegania im poprzez przeciwdziałanie temu, co sprzyja ich powstawaniu.

Produkty spożywcze, które sprzyjają powstawaniu owrzodzeń jamy ustnej

Każdy chyba się przekonał, że regularne spożywanie niektórych produktów prowadzi do powstawania owrzodzeń jamy ustnej. Dotyczy to w szczególności:

wszystkich rodzaje orzechów – mimo ich niewątpliwych zalet dla zdrowia.
owoców cytrusowych, zwłaszcza ananasa, ale także pomarańczy, cytryn, grejpfrutów i kiwi.
ciemnej czekolady, która zawiera niewiele mleka.
wszystkich twardych serów (Gruyère, Emmental, Beaufort, Abondance itd.).
produktów o działaniu ściągającym, takich jak ocet, kwaśne soki owocowe itp.

Ponadto niektóre pokarmy powodują mikrourazy w jamie ustnej, które wydają się mieć duży wpływ na powstawanie wrzodów. Skaleczenie spowodowane przez chrupki, krakersy lub skórkę od chleba może kilka dni później przekształcić się w bolące owrzodzenie.

Niedobory minerałów i witamin

Owrzodzenia jamy ustnej wydają się być bardziej powszechne u osób cierpiących na niedobór żelaza, kwasu foliowego (witaminy B9) i witaminy B12, co jest jednym z powodów, dla których kobiety są bardziej dotknięte tym problemem niż mężczyźni. Ze względu na występujące u nich miesiączki są one podatne na niedobór żelaza, a nawet anemię. Wyrównanie braków poprzez odpowiednie leczenie może często ograniczyć nawroty owrzodzeń jamy ustnej.

Czynniki psychologiczne

Choć może się to wydawać dziwne, owrzodzeniom jamy ustnej mogą sprzyjać także czynniki psychologiczne. Osoby cierpiące z powodu stresu lub depresji są bardziej podatne na występowanie tych zmian.

Czynniki wirusowe lub bakteryjne

Podobieństwo owrzodzeń jamy ustnej do zmian opryszczkowych sugeruje, że ich przyczyna może być wirusowa. Mogą one być również pochodzenia bakteryjnego – w takim przypadku chodzi zwykle o wtórne zakażenie.

Czynniki endokrynologiczne

Zmiany hormonalne są przyczyną różnych problemów zdrowotnych. Jednym z nich są również wrzody w jamie ustnej! Menstruacja, ciąża, okres dojrzewania i menopauza wpływają negatywnie na organizm i mogą prowadzić do rozwoju owrzodzeń.

Historia chorób w rodzinie

Wydaje się, że w powstawaniu owrzodzeń jamy ustnej może brać udział także czynnik genetyczny, zwłaszcza w przypadku osób, które cierpią z powodu nawracających wrzodów.

Osłabiony układ odpornościowy

Gdy organizm jest osłabiony z powodu zmęczenia lub choroby, układ odpornościowy jest narażony na obciążenia, co często jest przyczyną powstawania owrzodzeń jamy ustnej.