Ubytki w zębach

Jakie są przyczyny próchnicy zębów?

Problem z próchnicą zębów polega na tym, że rozwija się ona „po cichu”, jak określają to dentyści. Oznacza to, że przez kilka tygodni, a nawet miesięcy w pierwszych etapach choroby nie występują żadne objawy. Następnie stopniowo pojawiają się pierwsze oznaki ubytku, które w miarę upływu czasu stają się coraz silniejsze i bardziej bolesne: 

• Plamka jest ledwo zauważalna na szkliwie w miejscu, w którym jest ono zdemineralizowane na skutek działania bakterii. Na tym etapie może je wykryć tylko dentysta.
• Ból odczuwany jest wówczas, gdy ząb poddany jest działaniu ciepła, zimna, cukru lub kwasów.
• Następnie staje się on intensywny, kłujący, nieprzerwany. Ból rozprzestrzenia się poza uszkodzony ząb na cały obszar twarzy wokół niego.
• W końcu tworzy się ropień, który może przekształcić się w torbiel, jeśli ząb nie zostanie szybko wyleczony. Ubytek w zębie może nawet powodować komplikacje w pozostałych częściach ciała, ponieważ bakterie rozprzestrzeniają się przez otwór wierzchołkowy (koniec korzenia z otworem, przez który przechodzą naczynia krwionośne i nerwy). Jest to nagły przypadek stomatologiczny.

Co powoduje próchnicę zębów?

Bakterie znajdujące się w płytce nazębnej przekształcają cukry pochodzące z produktów spożywczych w kwas mlekowy. Zakwaszenie powoduje obniżenie pH jamy ustnej, co z kolei prowadzi do demineralizacji szkliwa. Ponieważ traci ono swoją wytrzymałość i twardość, bakterie mogą stopniowo wnikać w głąb zęba, przedostają się do zębiny, a w końcu do miazgi. Pewne czynniki zwiększają ryzyko pojawienia się ubytków: 

• wiek: dzieci poniżej 3. roku życia, które nie przestały pić z butelki, dzieci, które mają trudności z prawidłowym myciem zębów oraz osoby starsze, których dziąsła uległy recesji (i odsłoniły zębinę) lub których szkliwo jest starte, są bardziej narażone na ryzyko rozwoju ubytków.
• Noszenie aparatów ortodontycznych, które mogą utrudniać skuteczne szczotkowanie zębów. Młodzież znajduje się zatem na pierwszej linii frontu.
• Przyjmowanie niektórych leków, zwłaszcza antydepresyjnych, które zmniejszają wydzielanie śliny, niezbędnej do regulacji pH w jamie ustnej.
• Warunki ogólnoustrojowe (lub indywidualny schemat genetyczny): niektórzy ludzie są bardziej podatni na powstawanie ubytków niż inni, ponieważ ich szkliwo jest cieńsze, gorzej zmineralizowane, a zatem mniej odporne na działanie kwasów zawartych w płytce bakteryjnej. Inni mają nieprawidłowo ułożone zęby, charakteryzujące się większym wystawaniem, w których łatwiej zagnieżdżają się resztki jedzenia.
• Warunki społeczne: osobom o niskich dochodach trudniej jest dbać o zęby i dziąsła, niektóre osoby niepełnosprawne nie są w stanie samodzielnie prawidłowo umyć zębów.

Źródła:
(1) The state of health of the population in France - Monitoring the objectives annexed to the Public Health Act - 2011 Report https://drees.solidarites-sante.gouv.fr/IMG/pdf/esp2011_78_affec_buccodentaires_obj91.pdf