Alles wat u moet weten over herpetische gingivostomatitis

Wat is herpetische gingivostomatitis?

Herpetische gingivostomatitis is een orale infectie die voornamelijk veroorzaakt wordt door het herpes simplexvirus type 1 van de Herpesviridae-familie. Het komt vaak voor bij kinderen, maar kan mensen van elke leeftijd treffen. Het wordt gekenmerkt door het verschijnen van puistjes op het tandvlees, gevolgd door pijnlijke, zwerende letsels in de mond.
In tegenstelling tot andere mondinfecties zoals aften of candidiasis (spruw in de mond), manifesteert herpetische gingivostomatitis zich als blaasjes (kleine met vloeistof gevulde belletjes) die openbarsten en pijnlijke zweren vormen. Deze letsels worden vaak voorafgegaan door of gaan gepaard met systemische symptomen zoals koorts en gezwollen lymfeklieren, die minder vaak voorkomen bij eenvoudige aften.
In sommige gevallen kan herpetische gingivostomatitis gepaard gaan met huiduitslag. De uitslag kan verschijnen als kleine blaasjes op de huid, en het virus kan zich verspreiden naar andere delen van het lichaam. De gebieden die het vaakst aangetast worden, zijn de mondhoeken, het gezicht en, in zeldzame gevallen, het oog. Een oogontsteking, bekend als herpetische keratitis, kan optreden als het virus in contact komt met het oog. Raadpleeg uw arts of ga naar de spoed voor behandeling en om complicaties te voorkomen.

Symptomen van herpetische gingivostomatitis

Herpetische gingivostomatitis uit zich in verschillende symptomen, die kunnen variëren afhankelijk van de leeftijd en algemene gezondheidstoestand van de getroffen persoon.

• Letsels in de mond op het tandvlees, de tong, het gehemelte en de binnenkant van de wangen, die snel openbarsten en pijnlijke zweren vormen
• Gezwollen en pijnlijk tandvlees
• Bloedend tandvlees: het tandvlees wordt rood, gezwollen en gevoelig, wat kan leiden tot spontaan bloeden of bloeden bij het tandenpoetsen. Deze bloedingen gaan vaak gepaard met tijdelijke mondirritaties.
• Koorts
• Moeite met eten en drinken
• Slechte adem
• Lusteloosheid of prikkelbaarheid, vooral bij kinderen

Diagnose van herpetische gingivostomatitis

De diagnose van herpetische gingivostomatitis is vooral klinisch, gebaseerd op observatie van karakteristieke symptomen zoals zwerende letsels in de mond en koorts. Om de diagnose te bevestigen, vooral in gevallen waar de symptomen niet typisch zijn, kunnen PCR-tests (polymerase-kettingreactie) worden uitgevoerd. Deze tests detecteren nauwkeurig de aanwezigheid van het Herpes simplex virus in weefsel- of vloeistofmonsters van de letsels.

Wat zijn de risico's op complicaties van gingivostomatitis?

In het geval van aanhoudende symptomen of tekenen van ernst, is het belangrijk om een professional te raadplegen: als het goed wordt verzorgd, zijn ernstige complicaties zeldzaam en kunnen ze gemakkelijk worden voorkomen.

• Uitdroging: omdat het moeilijk is om genoeg te drinken, kan het nodig zijn om rehydratievloeistof te nemen, en jonge kinderen kunnen zelfs in het ziekenhuis worden opgenomen.
• Secundaire infecties: open letsels in de mond kunnen geïnfecteerd raken door andere bacteriën.
• Verspreiding van het virus naar andere gebieden: zoals de huid rond de mond, de vingers (herpes whitlow) en bij uitzondering het oog.

Het herpes simplex virus sluimert vaak in het lichaam na de eerste besmetting (ook wel primaire infectie genoemd) en kan reactiveren als het immuunsysteem verzwakt is. Dit veroorzaakt dan soortgelijke symptomen of andere vormen van herpes, zoals koortsblaasjes.

Oorzaken van herpetische gingivostomatitis

Herpetische gingivostomatitis wordt veroorzaakt door infectie met het herpes simplexvirus, voornamelijk type 1 (HSV-1). Dit virus is zeer besmettelijk en kan op verschillende manieren worden overgedragen. Hoewel HSV-1 meestal in verband wordt gebracht met orale infecties, kan HSV-2, dat meestal in verband wordt gebracht met genitale herpes, deze aandoening ook veroorzaken.
De oorzaak van de infectie is vaak onbekend.

Overdracht en preventie van gingivostomatitis

Het herpes simplex virus wordt voornamelijk overgedragen door:

• Direct contact met letsels die besmet zijn met het virus, zoals bij zoenen of het aanraken van een letsel en vervolgens een ander lichaamsdeel.
• Speeksel, het delen van drank, eten of keukengerei, of zoenen tussen personen.
• Indirecte overdracht via contact met besmette voorwerpen. Het virus kan overleven op voorwerpen zoals tandenborstels, handdoeken of speelgoed.

Om overdracht van het virus te voorkomen, is het aan te raden om:

• direct contact met de letsels van een besmette persoon te vermijden, vooral wanneer er een koortsblaar zichtbaar is.
• geen persoonlijke voorwerpen te delen die in contact komen met de mond.
• uw handen regelmatig te wassen, vooral na het aanraken van het gezicht of de letsels.
• ontsmettingsmiddelen gebruiken om mogelijk besmette oppervlakken of voorwerpen schoon te maken, vooral in omgevingen waar veel kinderen komen.

Hoe wordt herpetische gingivostomatitis behandeld?

Herpetische gingivostomatitis is vaak een zelflimiterende infectie. Dit betekent dat het geen medische behandeling vereist en binnen één tot twee weken overgaat. Er kunnen echter behandelingen worden voorgeschreven om de symptomen te verlichten en herval te voorkomen.
Ten tweede kunnen bij terugkerende aanvallen antivirale behandelingen worden voorgeschreven om het ongemak te verminderen en de duur van de symptomen te verkorten.

Daarnaast kunnen symptomatische behandelingen worden aanbevolen, zoals verdovende mondgels om de pijn te verlichten, antiseptische mondspoelingen om het risico op secundaire infecties te verminderen, en paracetamol om de pijn en koorts te verlichten. 
Als u herpetische gingivostomatitis vermoedt, raadpleeg dan een gezondheidsprofessional en vermijd zelfmedicatie, zelfs als de symptomen vaak mild zijn.

De pijn en het ongemak van gingivostomatitis aanpakken

Hier volgen enkele tips om de pijn en het ongemak veroorzaakt door letsels in de mond te helpen verminderen.

• Gebruik koude kompressen.
• Drink voldoende om uitdroging te voorkomen, geef de voorkeur aan water en vermijd zure dranken of pikant eten.
• Kies zachte, niet-irriterende voeding zoals compote, yoghurt en soepen.
• Spoel de mond voorzichtig met lauw water.

Hoe kan ik voorkomen dat gingivostomatitis terugkomt?

• Vermijd factoren die een reactivering van het virus uitlokken, zoals stress, vermoeidheid en blootstelling aan de zon.
• Neem een gezonde levensstijl aan om een sterk immuunsysteem te behouden. 
• Het gebruik van een lippenbalsem met bescherming tegen de zon kan helpen om terugkerende symptomen te voorkomen door blootstelling aan de zon.

Wanneer moet u naar de tandarts?

Ziek tandvlees vereist medische hulp. Maak zo snel mogelijk een afspraak met een arts of tandarts als:
De symptomen verergeren of niet verbeteren na één week.
U of uw kind heeft moeite om gehydrateerd te blijven of tekenen van uitdroging vertoont.
Er kunnen tekenen van secundaire of verergerende infecties optreden, zoals verhoogde roodheid rond de letsels, etter of aanhoudende lokale of algemene symptomen, zoals koorts.

Herpetische gingivostomatitis bij kinderen

Herpetische gingivostomatitis is een veel voorkomende infectie bij kinderen, vooral tussen 6 maanden en 5 jaar.
Bij jonge kinderen is het eerste gevaar uitdroging, vooral als de pijn het moeilijk maakt om vocht in te nemen. Let op symptomen van uitdroging, zoals minder plassen (minder natte luiers bij baby's), droge mond, huilen zonder tranen en overmatige lusteloosheid. Geef uw kind regelmatig kleine hoeveelheden vloeistoffen op kamertemperatuur te drinken. Orale rehydratatieoplossingen kunnen helpen om het lichaamsvocht en elektrolytengehalte te herstellen.
Herpetische gingivostomatitis kan besmettelijk zijn totdat alle letsels zijn dichtgegroeid en begonnen te genezen, meestal na ongeveer een week. Het is aan te raden om tijdens deze periode niet naar school of de crèche te gaan om te voorkomen dat het virus op andere kinderen wordt overgedragen.

Voorzorgsmaatregelen om de overdracht en verspreiding van gingivostomatitis bij kinderen te verminderen

Het gemak waarmee kinderen het virus op andere delen van hun lichaam of op andere personen kunnen overbrengen, betekent dat er een paar voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen. Zorg voor een onberispelijke hygiëne door de handen van uw kind vaak te wassen en de nagels regelmatig te knippen om het risico op overdracht tot een minimum te beperken.
Bovendien kunt u, om het risico op verspreiding verder te beperken, de interacties van uw kind met anderen die nog niet aan het virus zijn blootgesteld tijdelijk beperken, vooral tijdens perioden van hoge virusactiviteit.